Trong bóng đá, không có tiếng còi nào mang lại nhiều cảm xúc trái chiều như tiếng còi phạt đền vì lỗi chạm tay. Bạn đang hào hứng theo dõi một pha tấn công đẹp mắt trên sóng Xoilac TV, bỗng nhiên trọng tài chỉ tay vào chấm 11m, hoặc một bàn thắng siêu phẩm bị từ chối chỉ vì bóng khẽ chạm vào tay ai đó. Đó chính là Handball.
Vậy cụ thể Handball là gì? Tại sao có trường hợp bóng chạm tay rõ ràng nhưng trọng tài lại lắc đầu, còn có tình huống chỉ chạm nhẹ lại bị thổi phạt? Hãy cùng các bình luận viên của Xoilac đi sâu vào luật thi đấu rắc rối bậc nhất này.
Handball là gì? (Định nghĩa theo IFAB)
Theo IFAB Để bắt đầu, hãy nhìn vào một ví dụ thực tế: Cầu thủ sút bóng cực mạnh, hậu vệ đứng cách đó 1 mét không kịp né và bóng trúng tay. Liệu đó có phải lỗi? Câu trả lời nằm ở định nghĩa của IFAB (Ủy ban Hiệp hội Bóng đá Quốc tế).
Khi nào được coi là lỗi chạm tay?
Handball (Lỗi chạm tay) là hành vi phạm luật khi cầu thủ (trừ thủ môn trong vòng cấm) cố ý dùng tay hoặc cánh tay để chơi bóng, hoặc để tay ở vị trí không tự nhiên làm cơ thể “phình to” ra một cách bất thường nhằm cản bóng.
Ranh giới Tay và Vai
Đây là điều người xem bóng đá trên Xoilac TV thường hay tranh cãi. Theo luật mới nhất:
- Không phải lỗi: Nếu bóng chạm vào phần vai (được tính từ chóp vai xuống đến phần dưới của nách – tương đương với mép tay áo ngắn).
- Là lỗi handball: Nếu bóng chạm từ phần dưới nách trở xuống đến bàn tay.
Những yếu tố để xác định lỗi handball
Không phải cứ bóng trúng tay là thổi phạt. Trọng tài sẽ căn cứ vào các yếu tố quan trọng sau đây để đưa ra quyết định:
Tay ở vị trí “tự nhiên” hay “không tự nhiên”
Đây là khái niệm quan trọng nhất. Một vị trí tay được coi là không tự nhiên khi cầu thủ giơ tay cao quá vai hoặc dang rộng sang hai bên, khiến cơ thể “to ra” để cản đường bóng. Nếu bóng trúng vào tay ở tư thế này, khả năng cao bạn sẽ phải chịu phạt đền.
Cầu thủ cố ý hay vô tình
Trọng tài sẽ quan sát xem cầu thủ có cố ý di chuyển tay về phía quả bóng hay không. Nếu tay vung ra để đấm bóng hoặc chặn bóng chủ động, đó chắc chắn là lỗi.
Khoảng cách bóng – tay và phản xạ
Nếu bóng được sút từ cự ly rất gần và cực mạnh, cầu thủ không có đủ thời gian để rụt tay lại, trọng tài thường sẽ châm chước và coi đó là tình huống bóng tìm đến tay (ball to hand).
Tay làm cơ thể to ra bất thường
Nguyên tắc vàng: Nếu tay bạn dang rộng và chặn một quả sút hoặc đường chuyền nguy hiểm, dù bạn vô tình hay cố ý, trọng tài vẫn có thể thổi phạt vì bạn đã tước đi cơ hội của đối phương một cách không hợp lệ.
Các trường hợp đặc biệt KHÔNG tính là handball
Đôi khi bạn sẽ thấy khán giả la ó đòi penalty nhưng trọng tài trên Xoilac vẫn cho trận đấu tiếp tục. Đó thường là các trường hợp sau:
Bóng chạm vào tay khi chống trụ
Khi một cầu thủ ngã xuống, họ cần chống tay để đỡ cơ thể. Nếu bóng chạm vào cánh tay đang chống xuống đất (hỗ trợ thăng bằng) và tay đó không mở rộng quá mức ra xa cơ thể, thì không có lỗi.
Bóng bật từ chính cơ thể cầu thủ
Nếu cầu thủ chủ động chơi bóng bằng đầu, ngực hoặc chân, nhưng do xử lý lỗi khiến bóng nảy ra trúng tay mình: Không thổi phạt. Luật bóng đá không trừng phạt sự vụng về trong trường hợp này.
Pha bóng ở cự ly quá gần, không kịp phản ứng
Như đã đề cập, các pha sút bóng “nát gáo” ở cự ly 1-2 mét trúng tay hậu vệ đang khép sát người thường sẽ được bỏ qua.
VAR và công nghệ hỗ trợ phân tích handball
Thời đại công nghệ 4.0 đã thay đổi cách bắt lỗi chạm tay. Trên các kênh sóng của Xoilac TV, bạn thường xuyên thấy biểu tượng VAR xuất hiện.
- VAR xem slow-motion: Giúp xác định chính xác điểm tiếp xúc là vai hay tay.
- VAR hội ý với trọng tài chính: Trọng tài phòng VAR sẽ tư vấn, nhưng quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về trọng tài sân (thường sẽ ra màn hình xem lại – Review).
- Quy trình: VAR kiểm tra xem tình huống chạm tay có dẫn đến bàn thắng, penalty hay thẻ đỏ hay không.
Những tình huống nổi tiếng gây tranh cãi
Lỗi handball luôn là đề tài nóng hổi trong các buổi bình luận sau trận đấu:
Các pha dẫn đến penalty
Chỉ cần một cú tạt bóng trúng ngón tay út của hậu vệ đang dang tay trong vòng cấm, một quả phạt đền sẽ được thổi. Điều này đôi khi bị cho là quá khắc nghiệt.
Luật bàn thắng và lỗi chạm tay
Luật hiện hành quy định rất nghiêm: Nếu cầu thủ tấn công để bóng chạm tay (dù vô tình hay cố ý) ngay trước khi ghi bàn, bàn thắng đó luôn bị hủy bỏ. Đây là quy định nhằm đảm bảo không có bàn thắng nào được ghi bằng tay (tránh tái hiện “Bàn tay của Chúa”).
Tác động của luật handball đến trận đấu
Sự khắt khe của luật chạm tay đã thay đổi cách chơi bóng của các hậu vệ hiện đại:
- Tư thế phòng ngự: Các hậu vệ ngày nay thường chắp tay sau lưng (như đi dạo) khi truy cản trong vòng cấm để tránh tai nạn.
- Nhịp độ trận đấu: Các tình huống check VAR lỗi chạm tay có thể làm gián đoạn cảm xúc, nhưng nó đảm bảo sự công bằng.
Kết luận
Handball không đơn thuần là bóng trúng tay, mà là sự tổng hòa của vị trí, ý đồ và sự tác động đến tình huống bóng. Hiểu rõ luật này sẽ giúp bạn không còn “ấm ức” khi đội nhà bị thổi phạt đền hay bị từ chối bàn thắng.
Để không bỏ lỡ những pha bóng kịch tính và các tình huống phân tích luật thú vị, hãy tiếp tục tham khảo thêm các kiến thức về bóng đá tại thuật ngữ bóng đá Xoilac TV – Nơi ngọn lửa đam mê bóng đá không bao giờ tắt. Hy vọng bài viết này giúp bạn trở thành một người xem bóng đá thông thái hơn!
